StatementsبەیاننامەکانDaxuyanî

Where we stand.

هەڵوێستی ئێمە.

Helwesta me.

Our public positions on the issues we care about: digital rights, solidarity, and accountability. Tap a statement to read it in full.

هەڵوێستە گشتییەکانمان سەبارەت بەو پرسانەی گرنگن بۆمان: مافە دیجیتاڵییەکان، هاوپشتی و لێپرسینەوە. کرتە لەسەر هەر بەیاننامەیەک بکە بۆ خوێندنەوەی تەواوی.

Helwestên me yên giştî li ser mijarên ku ji bo me girîng in: mafên dîjîtal, hevgirtin û lêpirsîn. Ji bo xwendina tevahiya daxuyaniyekê, li ser wê bitikîne.

Digital rightsمافە دیجیتاڵییەکانMafên dîjîtal

Call for Accession to the UN Convention Against Cybercrime

بانگەواز بۆ پەیوەستبوون بە ڕێککەوتننامەی نەتەوە یەکگرتووەکان دژی تاوانە ئەلیکترۆنییەکان

Banga tevlîbûna Peymana Neteweyên Yekbûyî ya li dijî Sûcên Sîber

Full statement coming soon.

دەقی تەواوی ئەم بەیاننامەیە بەم زووانە بڵاو دەکرێتەوە.

Metna tevahî ya vê daxuyaniyê di demeke nêzîk de tê weşandin.

SolidarityهاوپشتیHevgirtin

Solidarity with the Kurds of Aleppo: Hands off Sheikh Maqsoud and Ashrafiyeh!

هاوپشتی لەگەڵ کوردانی حەلەب: دەست لە شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە هەڵبگرن!

Hevgirtin bi Kurdên Helebê re: Destê xwe ji Şêx Meqsûd û Eşrefiyeyê bikişînin!

For several days, the Syrian Transitional Government has been carrying out an escalating assault on Aleppo's Kurdish-majority neighborhoods, Sheikh Maqsoud and Ashrafiyeh. Residential communities are currently under fire from rockets, artillery, small arms, and suicide drones.

According to documentation from the ANHA news agency, the human cost of this aggression is already devastating:

  • 13 civilians confirmed dead.
  • 64 individuals injured, including children in critical condition.
  • Hundreds of homes and essential service facilities, including a local hospital, have sustained serious damage.
  • Thousands of residents have fled, while the majority remain trapped under a total siege in what the government has officially designated a "military zone."

These actions represent a grave violation of human rights and a dangerous betrayal of the peace process. Specifically, these attacks violate the April 2025 agreement between the Syrian state and the Kurdish-led Syrian Democratic Forces (SDF). This landmark agreement was intended to reunify the country while respecting the self-determination of local communities by:

  • Permitting the free movement of local residents.
  • Ensuring the retention of the internal security force (Asayish).
  • Guaranteeing the demilitarization of areas surrounding these neighborhoods.

Following reports of state-backed massacres of Alawites on the Syrian coast and Druze in Suwayda, the targeting of Aleppo's historic Kurdish communities suggests a systematic ethnic cleansing operation. As Syrian Kurdish diplomat Ilham Ahmed recently stated:

"These attacks amount to a war of extermination against the Kurds."

Our Demands

While the local Asayish forces defend their homes and SDF Commander Mazlum Kobani seeks a ceasefire, the international community cannot remain silent. JusticeNow calls upon the U.S. State Department, the U.S. Congress, and international stakeholders to demand that the Syrian Transitional Government immediately fulfill the following:

  1. Cease all military attacks against residential areas immediately.
  2. Lift the "military zone" designation over Sheikh Maqsoud and Ashrafiyeh.
  3. End the government-enforced blockade to allow for humanitarian aid and movement.
  4. Resume good-faith peace negotiations with the SDF.

Furthermore, we call upon the United Nations, the United States, the Arab League, and the European Union to intervene and halt Turkey's support of proxy militias currently fighting on behalf of the Damascus government.

We stand in unwavering solidarity with the people of Rojava. We support the vision of a pluralistic, democratic Syrian constitution that respects the rights of all ethnic and religious communities to live in peace and security.

Authentic democracy is the only path to lasting peace!

چەند ڕۆژێکە حکوومەتی ڕاگوزەری سووریا هێرشێکی ڕۆژ لە دوای ڕۆژ توندتر دەکاتە سەر گەڕەکە کوردنشینەکانی حەلەب، شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە. ئێستا گەڕەکە نیشتەجێبووەکان بە ڕۆکێت، تۆپخانە، چەکی سووک و درۆنی خۆکوژ دەکرێنە ئامانج.

بەپێی بەڵگەکانی ئاژانسی هەواڵی ANHA، تێچووی مرۆیی ئەم هێرشە تا ئێستاش کارەساتبارە:

  • ١٣ هاووڵاتیی مەدەنی کوژراون.
  • ٦٤ کەس بریندار بوون، لەوانە منداڵ کە بارودۆخیان مەترسیدارە.
  • سەدان ماڵ و دامەزراوەی خزمەتگوزاریی سەرەکی، لەوانە نەخۆشخانەیەکی ناوچەکە، زیانی گەورەیان پێگەیشتووە.
  • هەزاران دانیشتوو ئاوارە بوون، لە کاتێکدا زۆربەی خەڵک لە ژێر گەمارۆیەکی تەواودا ماونەتەوە، لەو ناوچەیەی حکوومەت بە فەرمی ناوی ناوە «ناوچەی سەربازی».

ئەم کردارانە پێشێلکارییەکی گەورەی مافەکانی مرۆڤ و خیانەتێکی مەترسیدارن لە پرۆسەی ئاشتی. بە تایبەتی، ئەم هێرشانە ڕێککەوتنی نیسانی ٢٠٢٥ی نێوان دەوڵەتی سووریا و هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) پێشێل دەکەن، کە کورد سەرکردایەتیی دەکات. ئەم ڕێککەوتنە مێژووییە بۆ یەکخستنەوەی وڵات بوو، لە هەمان کاتدا ڕێز لە مافی بڕیاردانی کۆمەڵگا ناوخۆییەکان بگرێت، لە ڕێگەی:

  • ڕێگەدان بە هاتوچۆی ئازادی دانیشتووان.
  • مانەوەی هێزی ئاسایشی ناوخۆ (ئاسایش).
  • مسۆگەرکردنی چۆڵکردنی دەوروبەری ئەم گەڕەکانە لە هێزی سەربازی.

دوای ئەو ڕاپۆرتانەی باس لە کۆمەڵکوژیی عەلەوییەکان لە کەناراوەکانی سووریا و دروزەکان لە سوەیدا دەکەن بە پشتیوانیی دەوڵەت، کردنە ئامانجی کۆمەڵگا مێژووییە کوردییەکانی حەلەب ئاماژەیە بۆ ئۆپەراسیۆنێکی ڕێکخراوی پاکتاوی نەژادی. وەک دیپلۆماتی کوردی سووریا، ئیلهام ئەحمەد، بەم دواییە گوتی:

«ئەم هێرشانە دەگەنە ئاستی جەنگێکی لەناوبردن دژی کورد.»

داواکارییەکانمان

لە کاتێکدا هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ بەرگری لە ماڵەکانیان دەکەن و فەرماندەی هەسەدە، مەزلووم کۆبانی، هەوڵی ئاگربەست دەدات، کۆمەڵگای نێودەوڵەتی نابێت بێدەنگ بێت. دادپەروەری ئێستا داوا لە وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا، کۆنگرێسی ئەمریکا و لایەنە نێودەوڵەتییەکان دەکات کە داوا لە حکوومەتی ڕاگوزەری سووریا بکەن دەستبەجێ ئەمانە جێبەجێ بکات:

  1. دەستبەجێ هەموو هێرشێکی سەربازی بۆ سەر گەڕەکە نیشتەجێبووەکان ڕابگرێت.
  2. ناوی «ناوچەی سەربازی» لەسەر شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە لابەرێت.
  3. کۆتایی بە گەمارۆی حکوومەت بهێنێت بۆ ئەوەی هاوکاریی مرۆیی بگات و خەڵک بتوانن هاتوچۆ بکەن.
  4. بە نیازپاکییەوە دانوستانی ئاشتی لەگەڵ هەسەدە دەست پێبکاتەوە.

هەروەها داوا لە نەتەوە یەکگرتووەکان، ئەمریکا، کۆمکاری عەرەبی و یەکێتیی ئەورووپا دەکەین دەستوەردان بکەن و پشتیوانیی تورکیا لەو میلیشیا بەکرێگیراوانە ڕابگرن کە ئێستا لە جیاتی حکوومەتی دیمەشق شەڕ دەکەن.

بە بێ دوودڵی لە پاڵ خەڵکی ڕۆژئاوادا وەستاوین. پشتیوانی لە دەستوورێکی فرەڕەنگ و دیموکراتی بۆ سووریا دەکەین کە ڕێز لە مافی هەموو پێکهاتە نەتەوەیی و ئایینییەکان بگرێت بۆ ئەوەی بە ئاشتی و ئاسایش بژین.

دیموکراسیی ڕاستەقینە تاکە ڕێگایە بۆ ئاشتیی بەردەوام!

Çend roj in Hikûmeta Veguhêz a Sûriyeyê êrîşeke ku her ku diçe tundtir dibe li ser taxên Helebê yên ku piraniya niştecihên wan Kurd in, Şêx Meqsûd û Eşrefiye, dide meşandin. Niha taxên niştecihbûnê bi roket, top, çekên sivik û dronên xwekuj tên armanckirin.

Li gorî belgeyên ajansa nûçeyan ANHA, bihaya mirovî ya vê êrîşê jixwe wêranker e:

  • 13 sivîl hatine kuştin.
  • 64 kes birîndar bûne, di nav wan de zarokên ku rewşa wan giran e.
  • Bi sedan mal û saziyên xizmetê yên bingehîn, di nav de nexweşxaneyeke herêmî, zerareke giran dîtine.
  • Bi hezaran niştecih koçber bûne, lê piraniya wan di bin dorpêçeke tevahî de mane, li herêmeke ku hikûmetê bi fermî wekî «herêma leşkerî» bi nav kiriye.

Ev kiryar binpêkirineke giran a mafên mirovan û xiyaneteke xeternak li pêvajoya aştiyê ne. Bi taybetî, ev êrîş peymana Nîsana 2025an a di navbera dewleta Sûriyeyê û Hêzên Sûriya Demokratîk (HSD) de, ku bi pêşengiya Kurdan in, binpê dikin. Armanca vê peymana dîrokî ew bû ku welat ji nû ve bigihîne hev û di heman demê de rêz li mafê biryardanê yê civakên herêmî bigire, bi rêya:

  • Destûrdana tevgera azad a niştecihan.
  • Parastina hêza ewlehiyê ya navxweyî (Asayîş).
  • Misogerkirina valakirina derdora van taxan ji hêzên leşkerî.

Piştî raporên li ser komkujiyên Elewiyan li perava Sûriyeyê û Durziyan li Suweydayê bi piştgiriya dewletê, armanckirina civakên Kurd ên dîrokî yên Helebê nîşaneya operasyoneke sîstematîk a paqijkirina etnîkî ye. Wekî ku dîplomata Kurd a Sûriyeyê Îlham Ehmed di van demên dawî de got:

«Ev êrîş digihîjin asta şerekî qirkirinê li dijî Kurdan.»

Daxwazên me

Dema ku hêzên Asayîşê yên herêmî xwedî li malên xwe derdikevin û Fermandarê HSDê Mazlûm Kobanî li agirbestê digere, civaka navneteweyî nikare bêdeng bimîne. JusticeNow banga Wezareta Derve ya DYAyê, Kongreya DYAyê û aliyên navneteweyî dike ku ji Hikûmeta Veguhêz a Sûriyeyê bixwazin van xalan tavilê bicîh bîne:

  1. Hemû êrîşên leşkerî yên li ser taxên niştecihbûnê tavilê rawestîne.
  2. Navê «herêma leşkerî» ji ser Şêx Meqsûd û Eşrefiyeyê rake.
  3. Dawî li dorpêça hikûmetê bîne da ku alîkariya mirovî bigihîje û mirov bikaribin bên û biçin.
  4. Bi niyeteke baş ji nû ve dest bi danûstandinên aştiyê bi HSDê re bike.

Herwiha em banga Neteweyên Yekbûyî, DYA, Komkara Erebî û Yekîtiya Ewropayê dikin ku destwerdanê bikin û piştgiriya Tirkiyeyê ji bo wan mîlîsên wekîl ên ku niha li şûna hikûmeta Şamê şer dikin, rawestînin.

Em bê dudilî li kêleka gelê Rojava ne. Em piştgiriyê didin destûreke pirreng û demokratîk a Sûriyeyê ku rêz li mafê hemû civakên etnîkî û olî digire da ku bi aştî û ewlehiyê bijîn.

Demokrasiya rastîn tekane rêya aştiya mayînde ye!

Digital rightsمافە دیجیتاڵییەکانMafên dîjîtalJanuary 16, 2026١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦16ê Kanûna Paşîn 2026

Digital Siege in Rojhelat and Iran: JusticeNow Alerts World to State Atrocities Under Total Internet Blackout

گەمارۆی دیجیتاڵی لە ڕۆژهەڵات و ئێران: دادپەروەری ئێستا جیهان ئاگادار دەکاتەوە لە تاوانەکانی دەوڵەت لە کاتی بڕینی تەواوی ئینتەرنێتدا

Dorpêça dîjîtal li Rojhilat û Îranê: JusticeNow cîhanê li ser tawanên dewletê di bin qutkirina tevahî ya înternetê de hişyar dike

JusticeNow issued an urgent call for international attention as the Islamic Republic's digital blackout enters its second week, serving as a tactical shroud for a lethal military crackdown in Eastern Kurdistan (Rojhelat) and Iran.

While nationwide protests were ignited by the December 28 currency collapse, Rojhelat has been subjected to a disproportionate and militarized "clearing operation." Reports verified by local networks, despite near-total connectivity failure, indicate that the IRGC and the Nabi Akram Operational Division have deployed heavy weaponry and live ammunition in cities including Sine, Mahabad, and Saqqez.

The internet shutdown, which escalated from targeted throttling on December 29 to a total nationwide blackout on January 8, has hit Iran with unique severity. Data from Cloudflare and Filterwatch confirm that internet traffic in Iran remains near zero. In Kurdish provinces, this has been compounded by the active jamming of satellite signals and the confiscation of Starlink terminals, intended to isolate the region from global scrutiny.

"The regime has plunged Rojhelat into digital darkness because they cannot allow the world to see the scale of the massacre. They are stopping the wounded from finding medical help and the families of the disappeared from seeking justice. This is a deliberate state policy to facilitate mass killing with impunity." — JusticeNow spokesperson

As of January 13, the Human Rights Activists News Agency (HRANA) has documented at least 2,403 protesters killed and over 18,000 arrests nationwide. JusticeNow warns that the true death toll in Rojhelat is likely much higher, as Kurdish organizations, including those who led the general strike on January 8, report systematic targeting and killing.

We join the international community, including the UN's Independent International Fact-Finding Mission, in calling on Iran to immediately restore internet and mobile communications and in demanding accountability and transparency for the grave human rights violations documented in the country.

We demand authorities immediately end the violent crackdown on protesters, restore internet access across the country, uphold fundamental rights, launch an independent investigation into the reported violence, and ensure accountability.

دادپەروەری ئێستا بانگەوازێکی بەپەلەی بۆ سەرنجی نێودەوڵەتی بڵاو کردەوە، لە کاتێکدا بڕینی ئینتەرنێت لەلایەن کۆماری ئیسلامییەوە دەچێتە هەفتەی دووەم و وەک پەردەیەک بەکاردێت بۆ شاردنەوەی سەرکوتێکی سەربازیی کوشندە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان (ڕۆژهەڵات) و ئێران.

هەرچەندە خۆپیشاندانەکانی سەرانسەری وڵات بەهۆی داڕمانی بەهای دراو لە ٢٨ی کانوونی یەکەمەوە دەستیان پێکرد، ڕۆژهەڵات ڕووبەڕووی «ئۆپەراسیۆنێکی پاکسازیی» سەربازیی نایەکسان بووەتەوە. ئەو ڕاپۆرتانەی تۆڕە ناوخۆییەکان، سەرەڕای پچڕانی نزیکەی تەواوی پەیوەندییەکان، پشتڕاستیان کردوونەتەوە، دەریدەخەن کە سوپای پاسداران و فیرقەی ئۆپەراسیۆنیی نەبی ئەکرەم چەکی قورس و فیشەکی ڕاستەقینەیان لە شارەکانی وەک سنە، مەهاباد و سەقز بەکارهێناوە.

بڕینی ئینتەرنێت، کە لە ٢٩ی کانوونی یەکەم بە خاوکردنەوەی ئامانجدار دەستی پێکرد و لە ٨ی کانوونی دووەم گەیشتە بڕینی تەواو لە سەرانسەری وڵات، بە شێوەیەکی بێوێنە ئێرانی گرتووەتەوە. داتاکانی Cloudflare و Filterwatch پشتڕاستی دەکەنەوە کە هاتوچۆی ئینتەرنێت لە ئێران نزیکەی سفرە. لە پارێزگا کوردنشینەکاندا، ئەمە بە تێکدانی ئەنقەستی سیگناڵی مانگی دەستکرد و دەستبەسەرداگرتنی ئامێرەکانی Starlink خراپتر بووە، بە ئامانجی دابڕینی ناوچەکە لە چاودێریی جیهانی.

«ڕژێم ڕۆژهەڵاتی خستووەتە ناو تاریکییەکی دیجیتاڵییەوە، چونکە ناتوانێت ڕێگە بدات جیهان قەبارەی کۆمەڵکوژییەکە ببینێت. ڕێگە لە بریندارەکان دەگرن کە چارەسەری پزیشکی بەدەست بهێنن و ڕێگە لە خێزانی ونبووان دەگرن کە بەدوای دادپەروەریدا بگەڕێن. ئەمە سیاسەتێکی ئەنقەستی دەوڵەتە بۆ ئاسانکردنی کوشتنی بەکۆمەڵ بەبێ سزا.» — وتەبێژی دادپەروەری ئێستا

تا ١٣ی کانوونی دووەم، ئاژانسی هەواڵی چالاکانی مافی مرۆڤ (هەرانا) کوژرانی لانیکەم ٢٤٠٣ خۆپیشاندەری تۆمار کردووە و زیاتر لە ١٨ هەزار کەس لە سەرانسەری وڵات دەستگیر کراون. دادپەروەری ئێستا ئاگاداری دەدات کە ژمارەی ڕاستەقینەی کوژراوان لە ڕۆژهەڵات بە ئەگەری زۆر زۆر زیاترە، چونکە ڕێکخراوە کوردییەکان، لەوانە ئەوانەی مانگرتنی گشتیی ٨ی کانوونی دووەمیان ڕێکخست، باس لە ئامانجگرتن و کوشتنی ڕێکخراو دەکەن.

ئێمە هاودەنگین لەگەڵ کۆمەڵگای نێودەوڵەتی، لەوانە نێردەی سەربەخۆی نێودەوڵەتیی ڕاستیدۆزیی نەتەوە یەکگرتووەکان، لە داواکردن لە ئێران کە دەستبەجێ ئینتەرنێت و پەیوەندییە مۆبایلەکان بگەڕێنێتەوە، و داوای لێپرسینەوە و ڕوونی دەکەین بۆ ئەو پێشێلکارییە گەورانەی مافی مرۆڤ کە لە وڵاتەکەدا تۆمار کراون.

داوا لە دەسەڵاتداران دەکەین دەستبەجێ کۆتایی بە سەرکوتی توندوتیژانەی خۆپیشاندەران بهێنن، ئینتەرنێت لە سەرانسەری وڵات بگەڕێننەوە، ڕێز لە مافە بنەڕەتییەکان بگرن، لێکۆڵینەوەیەکی سەربەخۆ دەربارەی ئەو توندوتیژییانەی ڕاپۆرت کراون دەست پێبکەن، و لێپرسینەوە مسۆگەر بکەن.

JusticeNow bangeke bilez ji bo bala navneteweyî belav kir, dema ku qutkirina dîjîtal a Komara Îslamî dikeve hefteya xwe ya duyemîn û wekî perdeyekê ji bo veşartina tepisandineke leşkerî ya kujer li Rojhilatê Kurdistanê (Rojhilat) û Îranê tê bikaranîn.

Her çend xwepêşandanên li seranserê welat bi hilweşîna nirxê diravî ya 28ê Kanûna Pêşîn dest pê kirin jî, Rojhilat rastî «operasyoneke paqijkirinê» ya leşkerî û nehevseng hat. Raporên ku torên herêmî, tevî qutbûna hema tevahî ya girêdanan, piştrast kirine nîşan didin ku Sipaha Pasdaran û Fîrqeya Operasyonî ya Nebî Ekrem li bajarên wekî Sine, Mehabad û Seqizê çekên giran û fîşekên rastîn bi kar anîne.

Qutkirina înternetê, ku di 29ê Kanûna Pêşîn de bi hêdîkirina armanckirî dest pê kir û di 8ê Kanûna Paşîn de gihîşt qutkirina tevahî li seranserê welat, bi giraniyeke bêhempa li Îranê ket. Daneyên Cloudflare û Filterwatch piştrast dikin ku seyrûsefera înternetê li Îranê hema sifir e. Li parêzgehên Kurd, ev yek bi tevlihevkirina bi zanebûn a îşaretên satelaytê û desteserkirina amûrên Starlinkê girantir bûye, bi armanca ku herêm ji çavdêriya cîhanî were qutkirin.

«Rejîmê Rojhilat xistiye nav tariyeke dîjîtal, ji ber ku nikare destûrê bide cîhan ku mezinahiya komkujiyê bibîne. Ew nahêlin birîndar bigihîjin alîkariya bijîşkî û malbatên windayan li edaletê bigerin. Ev siyaseteke bi zanebûn a dewletê ye ji bo hêsankirina kuştina girseyî bêyî ceza.» — Berdevkiya JusticeNow

Heta 13ê Kanûna Paşîn, Ajansa Nûçeyan a Çalakvanên Mafên Mirovan (HRANA) kuştina herî kêm 2.403 xwepêşanderan belge kiriye û li seranserê welat zêdetirî 18.000 kes hatine girtin. JusticeNow hişyarî dide ku hejmara rastîn a kuştiyan li Rojhilat bi îhtîmaleke mezin pir zêdetir e, ji ber ku rêxistinên Kurd, di nav de yên ku greva giştî ya 8ê Kanûna Paşîn birêve birin, behsa armanckirin û kuştina sîstematîk dikin.

Em tevlî civaka navneteweyî dibin, di nav de Mîsyona Serbixwe ya Navneteweyî ya Lêgerîna Rastiyan a NY, ku banga Îranê dike înternet û ragihandina mobîl tavilê vegerîne; û em ji bo binpêkirinên giran ên mafên mirovan ên li welat hatine belgekirin, lêpirsîn û şefafiyê dixwazin.

Em ji rayedaran dixwazin ku tavilê dawî li tepisandina tund a xwepêşanderan bînin, înternetê li seranserê welat vegerînin, rêz li mafên bingehîn bigirin, lêkolîneke serbixwe li ser tundiya hatiye ragihandin dest pê bikin û lêpirsînê misoger bikin.

AccountabilityلێپرسینەوەLêpirsînJanuary 21, 2026٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦21ê Kanûna Paşîn 2026

ISIL Prison Breaks in Syria Expose Global Accountability Failures

ڕاکردنی زیندانییانی داعش لە سووریا شکستی جیهانی لە لێپرسینەوەدا ئاشکرا دەکات

Revîna girtiyên DAIŞê li Sûriyeyê têkçûna cîhanî ya lêpirsînê eşkere dike

JusticeNow expresses grave concern following reports of the escape of at least 120 ISIL detainees from Shaddadi Prison in Hasakah province, a facility under the control of the Syrian Democratic Forces (SDF). Authorities say 81 detainees have been recaptured.

The SDF reports that the number of escapees may be as high as 1,500 after an attack by government-aligned forces that temporarily compromised security, a claim denied by the Syrian army. Those who escaped include some of ISIL's most dangerous operatives.

This incident follows other security breaches, including the coordinated attack on Raqqa's Aqtan Prison, involving drones, heavy weapons, and continued shelling. These events are part of the attacks of the Syrian temporary government forces, which have escalated since late 2025, endangering civilians and further destabilizing northeastern Syria.

This crisis highlights a longstanding failure to ensure accountability for ISIL crimes. From 2013 to 2019, ISIL controlled large parts of Syria. Thousands of members were detained under SDF oversight, yet the international community has failed to implement a sustainable mechanism to prosecute ISIL suspects for international crimes, despite repeated warnings from survivors and civil society.

JusticeNow emphasizes that security vacuums put civilians, especially minority communities, at grave risk. Immediate action is required to prevent further violence and protect affected communities.

JusticeNow urgently calls on the international community, regional actors, and civil society to respond without delay:

  1. Protect civilians. The safety of civilians in Rojava and neighboring conflict-affected zones must be prioritized. Urgent interventions are needed to halt violence, prevent further displacement, and reduce the impact of armed clashes on communities already facing instability.
  2. Secure detention facilities. All facilities holding ISIL prisoners must be reinforced and safeguarded against attacks or security lapses. Governments and international bodies, including the UN, the EU, the US, Turkey, Qatar, and others with influence, have a responsibility to prevent the release or escape of detainees without due process, as this endangers regional stability and civilian populations. Technical, financial, and security assistance should be provided to ensure these sites are managed safely and in accordance with international law.
  3. Build a survivor-focused accountability system. A coordinated and survivor-focused system is urgently needed to hold ISIL members accountable for crimes including genocide, crimes against humanity, and war crimes. States with universal jurisdiction should expand investigations and prosecutions. Current efforts, limited to a few trials in Europe, are grossly insufficient relative to the scale of ISIL's crimes. Nations whose citizens are detained must either repatriate and prosecute them or support an international or hybrid court capable of fair and meaningful trials.
  4. Open access to evidence. Survivors, civil society, and relevant authorities must have transparent access to evidence collected on ISIL's crimes. The premature end of the UN Investigative Team to Promote Accountability for Crimes Committed by Da'esh/ISIL (UNITAD) mandate has left critical documentation largely inaccessible, undermining justice and delaying accountability.
  5. Transitional justice for Syria. Syria requires a comprehensive transitional justice framework that centers survivors' voices and addresses both past and ongoing violations. Mechanisms should combine truth-telling, criminal accountability, reparations, and safeguards against future abuses, laying the foundation for reconciliation and durable peace.

Justice is needed now! Without urgent action, ISIL operatives may return to vulnerable communities, posing renewed threats to people, regional stability, and international security.

دادپەروەری ئێستا نیگەرانیی قووڵی خۆی دەردەبڕێت دوای ڕاپۆرتەکان دەربارەی ڕاکردنی لانیکەم ١٢٠ زیندانیی داعش لە زیندانی شەدادی لە پارێزگای حەسەکە، کە لە ژێر کۆنترۆڵی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە)دایە. دەسەڵاتداران دەڵێن ٨١ زیندانی دووبارە گیراونەتەوە.

هەسەدە دەڵێت ژمارەی ڕاکردووان لەوانەیە بگاتە ١٥٠٠ کەس، دوای هێرشێکی هێزە سەر بە حکوومەت کە بۆ ماوەیەک ئاسایشی زیندانەکەی تێکدا؛ سوپای سووریا ئەم بانگەشەیە ڕەت دەکاتەوە. لە ناو ڕاکردووەکاندا هەندێک لە مەترسیدارترین ئەندامانی داعش هەن.

ئەم ڕووداوە دوای چەند کەلێنێکی ئەمنیی تر دێت، لەوانە هێرشی ڕێکخراو بۆ سەر زیندانی ئەقتانی ڕەققە بە درۆن، چەکی قورس و تۆپبارانی بەردەوام. ئەم ڕووداوانە بەشێکن لە هێرشەکانی هێزەکانی حکوومەتی کاتیی سووریا، کە لە کۆتایی ٢٠٢٥ەوە زیادیان کردووە، ژیانی هاووڵاتییانی مەدەنییان خستووەتە مەترسییەوە و باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریایان زیاتر ناسەقامگیر کردووە.

ئەم قەیرانە شکستێکی دوورودرێژ لە مسۆگەرکردنی لێپرسینەوە لە تاوانەکانی داعش ئاشکرا دەکات. لە ٢٠١٣ تا ٢٠١٩، داعش بەشێکی زۆری سووریای کۆنترۆڵ کردبوو. هەزاران ئەندامی لە ژێر چاودێریی هەسەدەدا دەستگیر کران، بەڵام سەرەڕای ئاگادارکردنەوەی دووبارەی ڕزگاربووان و کۆمەڵگای مەدەنی، کۆمەڵگای نێودەوڵەتی میکانیزمێکی بەردەوامی دانەمەزراندووە بۆ دادگاییکردنی گوماناوییەکانی داعش بە تاوانی نێودەوڵەتی.

دادپەروەری ئێستا جەخت دەکاتەوە کە بۆشاییە ئەمنییەکان هاووڵاتییانی مەدەنی، بە تایبەتی کەمینەکان، دەخەنە مەترسیی گەورەوە. پێویستە دەستبەجێ هەنگاو بنرێت بۆ ڕێگرتن لە توندوتیژیی زیاتر و پاراستنی کۆمەڵگا زیانلێکەوتووەکان.

دادپەروەری ئێستا بە پەلە داوا لە کۆمەڵگای نێودەوڵەتی، لایەنە هەرێمییەکان و کۆمەڵگای مەدەنی دەکات بێ دواکەوتن وەڵام بدەنەوە:

  1. پاراستنی هاووڵاتییانی مەدەنی. دەبێت سەلامەتیی هاووڵاتییانی مەدەنی لە ڕۆژئاوا و ناوچە شەڕلێدراوەکانی دراوسێی لە پێشەوەی هەموو شتێکدا بێت. پێویستە بە پەلە دەستوەردان بکرێت بۆ ڕاگرتنی توندوتیژی، ڕێگرتن لە ئاوارەبوونی زیاتر، و کەمکردنەوەی کاریگەریی پێکدادانە چەکدارییەکان لەسەر ئەو کۆمەڵگایانەی پێشتر ڕووبەڕووی ناسەقامگیری بوونەتەوە.
  2. پاراستنی شوێنەکانی دەستبەسەرکردن. هەموو ئەو شوێنانەی زیندانییانی داعشیان تێدایە دەبێت بەهێز بکرێن و لە هێرش و کەموکووڕیی ئەمنی بپارێزرێن. حکوومەتەکان و دامەزراوە نێودەوڵەتییەکان، لەوانە نەتەوە یەکگرتووەکان، یەکێتیی ئەورووپا، ئەمریکا، تورکیا، قەتەر و هەموو ئەوانەی کاریگەرییان هەیە، بەرپرسیارن لە ڕێگرتن لە ئازادکردن یان ڕاکردنی زیندانییان بەبێ ڕێکاری یاسایی، چونکە ئەمە سەقامگیریی هەرێم و ژیانی هاووڵاتییان دەخاتە مەترسییەوە. پێویستە هاوکاریی تەکنیکی، دارایی و ئەمنی پێشکەش بکرێت بۆ ئەوەی ئەم شوێنانە بە سەلامەتی و بەپێی یاسای نێودەوڵەتی بەڕێوە ببرێن.
  3. دامەزراندنی سیستەمێکی لێپرسینەوە کە ڕزگاربووان لە ناوەندیدا بن. بە پەلە پێویستمان بە سیستەمێکی هەماهەنگ کە ڕزگاربووان لە ناوەندیدا بن هەیە بۆ لێپرسینەوە لە ئەندامانی داعش لەسەر تاوانەکانی وەک جینۆساید، تاوان دژی مرۆڤایەتی و تاوانی جەنگ. ئەو دەوڵەتانەی دەسەڵاتی دادوەریی گەردوونییان هەیە، دەبێت لێکۆڵینەوە و دادگاییکردنەکان فراوانتر بکەن. هەوڵەکانی ئێستا، کە تەنها چەند دادگاییەکن لە ئەورووپا، بەراورد بە قەبارەی تاوانەکانی داعش زۆر کەمن. ئەو وڵاتانەی هاووڵاتییانیان دەستبەسەرن، دەبێت یان بیانگەڕێننەوە و دادگاییان بکەن، یان پشتیوانی لە دادگایەکی نێودەوڵەتی یان تێکەڵ بکەن کە بتوانێت دادگاییکردنی دادپەروەرانە و مانادار ئەنجام بدات.
  4. کردنەوەی دەستڕاگەیشتن بە بەڵگەکان. ڕزگاربووان، کۆمەڵگای مەدەنی و دەسەڵاتە پەیوەندیدارەکان دەبێت بە ڕوونی دەستیان بگات بەو بەڵگانەی دەربارەی تاوانەکانی داعش کۆکراونەتەوە. کۆتاییهاتنی پێشوەختەی ئەرکی تیمی لێکۆڵینەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ لێپرسینەوە لە تاوانەکانی داعش (یونیتاد) وای کردووە زۆربەی بەڵگەنامە گرنگەکان لە دەستڕەس دوور بن، ئەمەش زیان بە دادپەروەری دەگەیەنێت و لێپرسینەوە دوا دەخات.
  5. دادپەروەریی ڕاگوزەر بۆ سووریا. سووریا پێویستی بە چوارچێوەیەکی گشتگیری دادپەروەریی ڕاگوزەر هەیە کە دەنگی ڕزگاربووان لە ناوەندیدا بێت و هەم پێشێلکارییەکانی ڕابردوو و هەم ئەوانەی ئێستا بگرێتەوە. میکانیزمەکان دەبێت ئاشکراکردنی ڕاستی، لێپرسینەوەی تاوانکاری، قەرەبووکردنەوە و گەرەنتی دژی پێشێلکاریی داهاتوو پێکەوە ببەستن، بۆ ئەوەی بناغەی ئاشتەوایی و ئاشتییەکی بەردەوام دابنرێت.

دادپەروەری ئێستا پێویستە! بەبێ هەنگاوی بەپەلە، ئەندامانی داعش لەوانەیە بگەڕێنەوە ناو کۆمەڵگا بێدەرەتانەکان و دووبارە هەڕەشە لە خەڵک، سەقامگیریی هەرێم و ئاسایشی نێودەوڵەتی بکەن.

JusticeNow piştî raporên li ser revîna herî kêm 120 girtiyên DAIŞê ji Girtîgeha Şeddadiyê ya li parêzgeha Hesekê, ku di bin kontrola Hêzên Sûriya Demokratîk (HSD) de ye, xemgîniya xwe ya kûr tîne ziman. Rayedar dibêjin ku 81 girtî dîsa hatine girtin.

HSD dibêje ku dibe hejmara revîyan bigihîje 1.500 kesî, piştî êrîşeke hêzên girêdayî hikûmetê ku ewlehiya girtîgehê ji bo demekê têk bir; artêşa Sûriyeyê vê îdiayê red dike. Di nav revîyan de hin ji endamên herî xeternak ên DAIŞê hene.

Ev bûyer li pey çend kêmasiyên ewlehiyê yên din tê, di nav de êrîşa koordînekirî ya li ser Girtîgeha Eqtan a Reqqayê bi dron, çekên giran û topbarana berdewam. Ev bûyer beşek ji êrîşên hêzên hikûmeta demkî ya Sûriyeyê ne, ku ji dawiya 2025an ve zêde bûne, jiyana sivîlan xistine xeterê û bakur-rojhilatê Sûriyeyê hîn bêtir bêîstîqrar kirine.

Ev krîz têkçûneke demdirêj a misogerkirina lêpirsînê ji bo sûcên DAIŞê derdixe holê. Ji 2013an heta 2019an, DAIŞê beşeke mezin a Sûriyeyê kontrol kiribû. Bi hezaran endamên wê di bin çavdêriya HSDê de hatin girtin, lê tevî hişyariyên dubare yên rizgarbûyan û civaka sivîl, civaka navneteweyî mekanîzmayeke domdar ji bo darizandina gumanbarên DAIŞê bi sûcên navneteweyî ava nekiriye.

JusticeNow tekez dike ku valahiyên ewlehiyê sivîlan, bi taybetî civakên kêmar, dixin xetereke mezin. Ji bo pêşîgirtina li tundiya zêdetir û parastina civakên bandorlêbûyî, divê tavilê gav bên avêtin.

JusticeNow bi lez banga civaka navneteweyî, aktorên herêmî û civaka sivîl dike ku bêyî derengmayînê bersiv bidin:

  1. Parastina sivîlan. Divê ewlehiya sivîlan li Rojava û herêmên cîran ên ji şer bandorlêbûyî di rêza pêşîn de be. Ji bo rawestandina tundiyê, pêşîgirtina li koçberiya zêdetir û kêmkirina bandora pevçûnên çekdarî li ser civakên ku jixwe bi bêîstîqrariyê re rû bi rû ne, destwerdanên bilez pêwîst in.
  2. Ewlekirina cihên girtinê. Divê hemû cihên ku girtiyên DAIŞê lê tên ragirtin bên xurtkirin û li hember êrîş û kêmasiyên ewlehiyê bên parastin. Hikûmet û saziyên navneteweyî, di nav de NY, YE, DYA, Tirkiye, Qeter û yên din ên xwedî bandor, berpirsiyar in ku pêşî li berdan an revîna girtiyan bêyî pêvajoya dadwerî bigirin, ji ber ku ev yek îstîqrara herêmê û jiyana sivîlan dixe xeterê. Divê alîkariya teknîkî, darayî û ewlehiyê were dayîn da ku ev cih bi ewlehî û li gorî qanûnên navneteweyî bên rêvebirin.
  3. Avakirina pergaleke lêpirsînê ya ku rizgarbûyan dide navendê. Pergaleke koordînekirî ya ku rizgarbûyan dide navendê bi lez pêwîst e da ku endamên DAIŞê ji ber sûcên wekî jenosîd, sûcên li dijî mirovahiyê û sûcên şer bên lêpirsîn. Divê dewletên xwedî desthilatdariya dadwerî ya gerdûnî lêkolîn û darizandinan berfireh bikin. Hewlên niha, ku tenê çend darizandin li Ewropayê ne, li gorî mezinahiya sûcên DAIŞê pir kêm in. Divê welatên ku hemwelatiyên wan girtî ne, an wan vegerînin û bidarizînin, an piştgiriyê bidin dadgeheke navneteweyî an tevlihev ku karibe darizandinên dadperwer û watedar pêk bîne.
  4. Vekirina gihîştina delîlan. Divê rizgarbû, civaka sivîl û rayedarên têkildar bi şefafî bigihîjin delîlên ku li ser sûcên DAIŞê hatine berhevkirin. Dawîhatina zû ya erka Tîma Lêkolînê ya NY ji bo Lêpirsîna Sûcên DAIŞê (UNITAD) bû sedem ku belgeyên girîng bi piranî negihîştî bimînin; ev jî zirarê dide edaletê û lêpirsînê dereng dixe.
  5. Edaleta veguhêz ji bo Sûriyeyê. Sûriye hewceyî çarçoveyeke berfireh a edaleta veguhêz e ku dengê rizgarbûyan dide navendê û hem binpêkirinên berê hem jî yên niha digire nav xwe. Divê mekanîzma eşkerekirina rastiyê, lêpirsîna cezayî, tezmînat û garantiyên li dijî binpêkirinên pêşerojê bi hev re bînin, da ku bingeha aştbûn û aştiyeke mayînde were danîn.

Edalet niha pêwîst e! Bêyî gavên bilez, dibe ku endamên DAIŞê vegerin nav civakên bêparastin û dîsa ji bo mirovan, îstîqrara herêmê û ewlehiya navneteweyî bibin xeter.

Digital rightsمافە دیجیتاڵییەکانMafên dîjîtal

Calling for Humanitarian Direct-to-Cell Satellite Connectivity Amid Internet Shutdowns in Iran and Beyond

بانگەواز بۆ پەیوەندیی مانگی دەستکردی «ڕاستەوخۆ بۆ مۆبایل» بۆ مەبەستی مرۆیی، لە کاتی بڕینی ئینتەرنێت لە ئێران و شوێنانی تر

Banga girêdana satelaytê ya «rasterast bo telefonê» ji bo armancên mirovî, di dema qutkirina înternetê de li Îranê û derveyî wê

Government-imposed internet shutdowns are increasingly used as tools of repression. In Iran, nationwide connectivity blackouts imposed amid ongoing protests have cut millions of people off from the outside world, severing access to communication, emergency services, independent information, and human rights documentation.

Evidence from Iran and other contexts demonstrates that internet shutdowns are not neutral security measures. They are deliberately used to suppress dissent, obscure violence, and isolate populations. During prolonged blackouts, essential services including healthcare coordination, banking, humanitarian response, and emergency communications are severely disrupted, compounding civilian harm and increasing the risk of human rights violations.

While limited connectivity has been intermittently restored in Iran, access remains heavily restricted, filtered, and monitored. Millions remain unable to communicate freely with loved ones, safely share information, or document abuses. Human rights monitors have confirmed thousands of deaths during blackout periods, while civil society organisations warn that the true scale of harm remains unknown due to information suppression.

Satellite connectivity works, but access is unequal

Experience in Iran has shown that satellite-based connectivity can function during government-imposed shutdowns. However, current Low Earth Orbit (LEO) satellite internet systems rely on expensive terminals, smuggling networks, and technical expertise, placing access out of reach for most civilians and exposing users to serious legal and physical risks. As a result, connectivity is limited to a small, privileged minority, while communities facing the most severe repression remain invisible.

Direct-to-Cell (D2C) technology changes what is possible

Direct-to-Cell satellite technology removes these barriers by connecting satellites directly to standard smartphones, without specialised equipment, smuggling, or prohibitive costs. Most smartphones manufactured after 2020 are already compatible with emerging D2C systems, including devices widely used in Iran and other shutdown-affected regions.

D2C technology has already been demonstrated by multiple companies and is actively being deployed. Its feasibility is no longer theoretical. What remains undecided is whether humanitarian access will be embedded into its regulatory, technical, and operational frameworks.

Why humanitarian D2C must be built in now

If designed and authorised for crisis response, D2C connectivity can:

  • Maintain family communication during shutdowns
  • Support medical care and emergency coordination
  • Enable humanitarian response and aid delivery
  • Allow safe documentation of human rights violations
  • Preserve access to independent information

If humanitarian use is not integrated at this stage, D2C infrastructure risks being optimised solely for profitable markets and leisure-oriented emergencies, leaving crisis zones unserved.

Iran is not an isolated case

Internet shutdowns have been repeatedly imposed in Myanmar, Sudan, Ethiopia, Kashmir, Bangladesh, Palestine, and dozens of other contexts. Across these regions, authorities have used connectivity restrictions to suppress civic space and conceal violence. Crisis-ready D2C connectivity could play a decisive role in protecting civilians wherever shutdowns are used as tools of control.

Our call to action

We call on governments, regulators, satellite providers, and international institutions to urgently enable humanitarian Direct-to-Cell satellite connectivity by:

  1. Removing regulatory barriers to humanitarian connectivity. Ensure sanctions exemptions, licensing, and spectrum access allow satellite services to operate in shutdown-affected and authoritarian contexts during documented crises.
  2. Prioritising crisis-ready satellite infrastructure. Design coverage, capacity, and rapid-activation protocols that serve crisis zones, not only commercially profitable markets.
  3. Making connectivity accessible for people under duress. Ensure affordability, ease of activation, and compatibility with commonly used devices, including subsidised or pooled funding models during emergencies.
  4. Establishing clear emergency response protocols. Create fast-track mechanisms to activate connectivity during shutdowns to support medical care, humanitarian coordination, family contact, and human rights documentation.
  5. Investing in sustainable humanitarian connectivity models. Support partnerships between satellite providers, development agencies, and humanitarian actors to scale affordable access without relying on ad-hoc charity models.

Iran demonstrates that crisis-ready satellite connectivity is both technologically feasible and urgently necessary. The decisions being made now, on deployment, governance, and regulation, will determine whether this technology protects civilians or bypasses them.

For more information on Direct-to-Cell technology, visit direct2cell.org.

بڕینی ئینتەرنێت لەلایەن حکوومەتەکانەوە زیاتر و زیاتر وەک ئامرازێکی سەرکوت بەکاردێت. لە ئێران، بڕینی پەیوەندی لە سەرانسەری وڵات لە کاتی خۆپیشاندانەکاندا ملیۆنان کەسی لە جیهانی دەرەوە دابڕیوە و دەستیان بە پەیوەندی، خزمەتگوزارییە فریاکەوتنەکان، زانیاریی سەربەخۆ و تۆمارکردنی پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ ناگات.

بەڵگەکان لە ئێران و شوێنانی تر نیشان دەدەن کە بڕینی ئینتەرنێت ڕێوشوێنێکی ئەمنیی بێلایەن نییە. بە ئەنقەست بەکاردێت بۆ سەرکوتکردنی ناڕەزایی، شاردنەوەی توندوتیژی و دابڕینی خەڵک. لە کاتی بڕینە درێژخایەنەکاندا، خزمەتگوزارییە سەرەکییەکانی وەک هەماهەنگیی تەندروستی، بانک، وەڵامدانەوەی مرۆیی و پەیوەندییە فریاکەوتنەکان بە توندی تێکدەچن، ئەمەش زیانی هاووڵاتییان زیاتر دەکات و مەترسیی پێشێلکاریی مافی مرۆڤ بەرز دەکاتەوە.

هەرچەندە پەیوەندیی سنووردار جار جار لە ئێران گەڕاوەتەوە، بەڵام دەستڕاگەیشتن هێشتا بە توندی سنووردار، فلتەرکراو و لە ژێر چاودێریدایە. ملیۆنان کەس هێشتا ناتوانن بە ئازادی پەیوەندی بە خۆشەویستانیانەوە بکەن، بە سەلامەتی زانیاری هاوبەش بکەن، یان پێشێلکارییەکان تۆمار بکەن. چاودێرانی مافی مرۆڤ هەزاران کوژراویان لە ماوەی بڕینی ئینتەرنێتدا پشتڕاست کردووەتەوە، لە کاتێکدا ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگای مەدەنی ئاگاداری دەدەن کە قەبارەی ڕاستەقینەی زیانەکان بەهۆی شاردنەوەی زانیارییەوە هێشتا نەزانراوە.

پەیوەندیی مانگی دەستکرد کار دەکات، بەڵام دەستڕاگەیشتن یەکسان نییە

ئەزموونی ئێران نیشانی داوە کە پەیوەندیی مانگی دەستکرد دەتوانێت لە کاتی بڕینی ئینتەرنێتدا کار بکات. بەڵام سیستەمەکانی ئێستای ئینتەرنێتی مانگی دەستکرد لە خولگەی نزم (LEO) پشت بە ئامێری گران، تۆڕی قاچاخچێتی و شارەزایی تەکنیکی دەبەستن؛ بۆیە زۆربەی هاووڵاتییان دەستیان پێی ناگات و بەکارهێنەران ڕووبەڕووی مەترسیی یاسایی و جەستەیی جدی دەبنەوە. لە ئەنجامدا، پەیوەندی تەنها بۆ کەمینەیەکی بچووکی خاوەن ئیمتیاز دەمێنێتەوە، لە کاتێکدا ئەو کۆمەڵگایانەی ڕووبەڕووی توندترین سەرکوت دەبنەوە نادیار دەمێننەوە.

تەکنەلۆژیای «ڕاستەوخۆ بۆ مۆبایل» (D2C) ئەوەی دەکرێت دەگۆڕێت

تەکنەلۆژیای مانگی دەستکردی ڕاستەوخۆ بۆ مۆبایل ئەم ڕێگرانە لادەبات، چونکە مانگی دەستکرد ڕاستەوخۆ بە مۆبایلی ئاسایییەوە دەبەستێتەوە، بەبێ ئامێری تایبەت، قاچاخچێتی یان تێچووی زۆر. زۆربەی ئەو مۆبایلانەی دوای ٢٠٢٠ دروستکراون، لەگەڵ سیستەمە نوێیەکانی D2C دەگونجێن، لەوانە ئەو ئامێرانەی بە فراوانی لە ئێران و ناوچەکانی تری بڕینی ئینتەرنێت بەکاردێن.

تەکنەلۆژیای D2C پێشتر لەلایەن چەند کۆمپانیایەکەوە تاقیکراوەتەوە و ئێستا دەخرێتە کار. ئیتر تەنها بیرۆکەیەکی تیۆری نییە. ئەوەی هێشتا یەکلا نەکراوەتەوە ئەوەیە کە ئایا دەستڕاگەیشتنی مرۆیی دەخرێتە ناو چوارچێوە یاسایی، تەکنیکی و کارگێڕییەکانییەوە یان نا.

بۆچی دەبێت D2Cی مرۆیی هەر ئێستا لە بنەڕەتەوە دابنرێت

ئەگەر بۆ وەڵامدانەوەی قەیرانەکان دیزاین بکرێت و ڕێگەی پێبدرێت، پەیوەندیی D2C دەتوانێت:

  • پەیوەندیی خێزانەکان لە کاتی بڕینی ئینتەرنێتدا بپارێزێت
  • پشتیوانی لە چارەسەری پزیشکی و هەماهەنگیی فریاکەوتن بکات
  • وەڵامدانەوەی مرۆیی و گەیاندنی هاوکاری ئاسان بکات
  • ڕێگە بە تۆمارکردنی سەلامەتی پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ بدات
  • دەستڕاگەیشتن بە زانیاریی سەربەخۆ بپارێزێت

ئەگەر بەکارهێنانی مرۆیی لەم قۆناغەدا لەبەرچاو نەگیرێت، مەترسی هەیە ژێرخانی D2C تەنها بۆ بازاڕە قازانجبەخشەکان و فریاکەوتنی کاتی گەشت و گوزار ڕێکبخرێت، و ناوچەکانی قەیران بێبەش بمێننەوە.

ئێران تاکە نموونە نییە

بڕینی ئینتەرنێت چەندین جار لە میانمار، سوودان، ئەسیوپیا، کشمیر، بەنگلادیش، فەلەستین و دەیان شوێنی تر سەپێنراوە. لە هەموو ئەم ناوچانەدا، دەسەڵاتداران سنووردارکردنی پەیوەندییان بەکارهێناوە بۆ تەسککردنەوەی بۆشایی مەدەنی و شاردنەوەی توندوتیژی. پەیوەندیی D2C کە بۆ قەیران ئامادە بێت، دەتوانێت ڕۆڵێکی یەکلاکەرەوە لە پاراستنی هاووڵاتییاندا ببینێت لە هەر شوێنێک بڕینی ئینتەرنێت وەک ئامرازی کۆنترۆڵ بەکاربهێنرێت.

بانگەوازمان بۆ کردار

داوا لە حکوومەتەکان، دامەزراوە ڕێکخەرەکان، دابینکەرانی مانگی دەستکرد و دامەزراوە نێودەوڵەتییەکان دەکەین کە بە پەلە پەیوەندیی مانگی دەستکردی ڕاستەوخۆ بۆ مۆبایل بۆ مەبەستی مرۆیی بەردەست بکەن، لە ڕێگەی:

  1. لابردنی ڕێگرە یاساییەکان لەبەردەم پەیوەندیی مرۆیی. دڵنیابن کە ڕیزپەڕکردن لە سزاکان، مۆڵەتدان و دەستڕاگەیشتن بە شەپۆلەکان ڕێگە بە خزمەتگوزارییەکانی مانگی دەستکرد دەدەن لە کاتی قەیرانە تۆمارکراوەکاندا لە ناوچەکانی بڕینی ئینتەرنێت و وڵاتە دیکتاتۆرەکاندا کار بکەن.
  2. لە پێشینەدانانی ژێرخانی مانگی دەستکردی ئامادە بۆ قەیران. ناوچەی داپۆشین، توانا و ڕێکارەکانی چالاککردنی خێرا بە شێوەیەک دیزاین بکەن کە خزمەت بە ناوچەکانی قەیران بکەن، نەک تەنها بازاڕە قازانجبەخشەکان.
  3. دەستڕاگەیشتنی ئاسان بۆ خەڵکی ژێر فشار. دڵنیابن لە نرخی گونجاو، چالاککردنی ئاسان و گونجان لەگەڵ ئەو ئامێرانەی زیاتر بەکاردێن، لەوانە مۆدێلی دارایی پاڵپشتیکراو یان هاوبەش لە کاتی فریاکەوتندا.
  4. دانانی ڕێکاری ڕوونی وەڵامدانەوەی فریاکەوتن. میکانیزمی خێرا دابنێن بۆ چالاککردنی پەیوەندی لە کاتی بڕینی ئینتەرنێتدا، بۆ پشتیوانیی چارەسەری پزیشکی، هەماهەنگیی مرۆیی، پەیوەندیی خێزانی و تۆمارکردنی پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ.
  5. وەبەرهێنان لە مۆدێلی بەردەوامی پەیوەندیی مرۆیی. پشتیوانی لە هاوبەشیی نێوان دابینکەرانی مانگی دەستکرد، دامەزراوەکانی گەشەپێدان و لایەنە مرۆییەکان بکەن بۆ فراوانکردنی دەستڕاگەیشتنی هەرزان، بەبێ پشتبەستن بە خێرخوازیی کاتی.

ئێران نیشانی دەدات کە پەیوەندیی مانگی دەستکردی ئامادە بۆ قەیران هەم لە ڕووی تەکنیکییەوە دەکرێت و هەم پێویستییەکی بەپەلەیە. ئەو بڕیارانەی ئێستا دەدرێن، دەربارەی دابەشکردن، بەڕێوەبردن و یاساکان، دیاری دەکەن کە ئایا ئەم تەکنەلۆژیایە هاووڵاتییان دەپارێزێت یان پشتگوێیان دەخات.

بۆ زانیاریی زیاتر دەربارەی تەکنەلۆژیای ڕاستەوخۆ بۆ مۆبایل، سەردانی direct2cell.org بکە.

Qutkirina înternetê ya ji aliyê hikûmetan ve her ku diçe zêdetir wekî amûreke tepisandinê tê bikaranîn. Li Îranê, qutkirina girêdanê ya li seranserê welat di dema xwepêşandanan de bi milyonan kes ji cîhana derve qut kirine û gihîştina wan a ragihandinê, xizmetên awarte, agahiyên serbixwe û belgekirina binpêkirinên mafên mirovan birîne.

Delîlên ji Îranê û cihên din nîşan didin ku qutkirina înternetê ne tedbîreke ewlehiyê ya bêalî ye. Ew bi zanebûn ji bo tepisandina nerazîbûnê, veşartina tundiyê û tecrîdkirina gel tê bikaranîn. Di dema qutkirinên dirêj de, xizmetên bingehîn ên wekî koordînasyona tenduristiyê, bank, bersiva mirovî û ragihandina awarte bi giranî têk diçin; ev jî zirara li sivîlan zêde dike û xetera binpêkirinên mafên mirovan bilind dike.

Her çend girêdaneke sînordar carinan li Îranê vegeriyabe jî, gihîştin hîn jî bi giranî sînordar, fîltrekirî û di bin çavdêriyê de ye. Bi milyonan kes hîn jî nikarin bi azadî bi hezkiriyên xwe re têkiliyê daynin, bi ewlehî agahiyan parve bikin an binpêkirinan belge bikin. Çavdêrên mafên mirovan di dema qutkirinan de bi hezaran mirin piştrast kirine, lê rêxistinên civaka sivîl hişyarî didin ku ji ber veşartina agahiyan mezinahiya rastîn a zirarê hîn nayê zanîn.

Girêdana satelaytê dixebite, lê gihîştin ne wekhev e

Ezmûna Îranê nîşan daye ku girêdana bi rêya satelaytê dikare di dema qutkirinên hikûmetê de bixebite. Lê pergalên înternetê yên satelaytên orbîta nizm (LEO) yên niha bi amûrên biha, torên qaçaxçîtiyê û pisporiya teknîkî ve girêdayî ne; ji ber vê yekê ji bo piraniya sivîlan negihîştî ne û bikarhêneran rastî xeterên qanûnî û fizîkî yên giran dikin. Di encamê de, girêdan bi kêmîneyeke biçûk û xwedî îmtiyaz re sînordar dimîne, lê civakên ku rastî tepisandina herî giran tên, nedîtî dimînin.

Teknolojiya «rasterast bo telefonê» (D2C) tiştên gengaz diguherîne

Teknolojiya satelaytê ya rasterast bo telefonê van astengiyan radike, ji ber ku satelaytan rasterast bi telefonên asayî ve girê dide, bêyî amûrên taybet, qaçaxçîtî an lêçûnên giran. Piraniya telefonên ku piştî 2020an hatine çêkirin jixwe bi pergalên nû yên D2C re li hev tên, di nav de amûrên ku li Îranê û herêmên din ên qutkirinê bi berfirehî tên bikaranîn.

Teknolojiya D2C jixwe ji aliyê çend şirketan ve hatiye ceribandin û niha dikeve xebatê. Êdî ne tiştekî teorîk e. Tiştê ku hîn nehatiye biryardan ev e: gelo gihîştina mirovî dê bikeve nav çarçoveyên wê yên qanûnî, teknîkî û operasyonel an na.

Çima divê D2C ya mirovî niha ji destpêkê ve were avakirin

Heke ji bo bersiva krîzan were sêwirandin û destûr jê re were dayîn, girêdana D2C dikare:

  • Di dema qutkirinan de têkiliya malbatan biparêze
  • Piştgiriya lênêrîna bijîşkî û koordînasyona awarte bike
  • Bersiva mirovî û gihandina alîkariyan hêsan bike
  • Rê bide belgekirina bi ewle ya binpêkirinên mafên mirovan
  • Gihîştina agahiyên serbixwe biparêze

Heke bikaranîna mirovî di vê qonaxê de neyê berçavgirtin, xeter heye ku binesaziya D2C tenê ji bo bazarên bi qezenc û awarteyên dema geştan were sêwirandin, û herêmên krîzê bêpar bimînin.

Îran ne mînakeke tenê ye

Qutkirina înternetê gelek caran li Myanmar, Sûdan, Etiyopya, Keşmîr, Bengladeş, Filistîn û bi dehan cihên din hatiye ferzkirin. Li van hemû herêman, rayedaran sînordarkirina girêdanê ji bo tengkirina qada sivîl û veşartina tundiyê bi kar aniye. Girêdana D2C ya amade ji bo krîzê dikare li her cihê ku qutkirin wekî amûra kontrolê tê bikaranîn, di parastina sivîlan de roleke diyarker bilîze.

Banga me ji bo çalakiyê

Em banga hikûmet, saziyên rêkxistinê, peydakerên satelaytê û saziyên navneteweyî dikin ku bi lez girêdana satelaytê ya rasterast bo telefonê ji bo armancên mirovî gengaz bikin, bi rêya:

  1. Rakirina astengiyên qanûnî li ber girêdana mirovî. Misoger bikin ku îstîsnayên ji cezayan, lîsans û gihîştina frekansan destûrê didin xizmetên satelaytê ku di dema krîzên belgekirî de li herêmên qutkirinê û welatên otorîter bixebitin.
  2. Pêşîdana binesaziya satelaytê ya amade ji bo krîzê. Qada xizmetê, kapasîte û protokolên çalakkirina bilez wisa sêwirînin ku ji herêmên krîzê re xizmetê bikin, ne tenê ji bazarên bi qezenc re.
  3. Gihîştina hêsan ji bo kesên di bin zextê de. Bihayê guncaw, çalakkirina hêsan û lihevhatina bi amûrên berbelav re misoger bikin, di nav de modelên darayî yên piştgirîkirî an hevpar di dema awarteyan de.
  4. Danîna protokolên zelal ên bersiva awarte. Mekanîzmayên bilez ava bikin da ku girêdan di dema qutkirinan de were çalakkirin, ji bo piştgiriya lênêrîna bijîşkî, koordînasyona mirovî, têkiliya malbatî û belgekirina binpêkirinên mafên mirovan.
  5. Veberhênan di modelên domdar ên girêdana mirovî de. Piştgiriya hevkariyên navbera peydakerên satelaytê, saziyên pêşveçûnê û aktorên mirovî bikin da ku gihîştina erzan berfireh bibe, bêyî ku bi xêrxwaziya demkî ve girêdayî be.

Îran nîşan dide ku girêdana satelaytê ya amade ji bo krîzê hem ji aliyê teknîkî ve gengaz e hem jî hewcedariyeke bilez e. Biryarên ku niha tên dayîn, li ser belavkirin, rêvebirin û rêkxistinê, dê diyar bikin ka ev teknolojî dê sivîlan biparêze an wan paşguh bike.

Ji bo bêtir agahiyan li ser teknolojiya rasterast bo telefonê, serdana direct2cell.org bikin.